Het aantal kinderen dat in Nederland wordt geboren in schulden neemt toe. In 2021 werd 9% van de baby’s geboren in een gezin met geregistreerde problematische schulden. In 2023 was dit percentage gestegen naar 12%. Gezinnen met jonge kinderen lijken bovendien relatief vaak voor te komen onder huishoudens met problematische schulden.
Waar komt deze stijging vandaan? NRC sprak onder andere met Nadja Jungmann, lector Schulden en Incasso aan de Hogeschool Utrecht en bijzonder hoogleraar schuldenproblematiek aan de Universiteit van Amsterdam, over de mogelijke oorzaken en de lange termijn effecten voor een kind om op te groeien in een gezin met schulden.
De woningmarkt
“Kijk voor de meest aannemelijke verklaring naar de woningmarkt. Jonge gezinnen hebben net een huis gekocht en hebben daardoor hele hoge lasten. Een grote buffer hebben ze nog niet kunnen opbouwen.” Aldus Jungmann. “Als er dan een kindje komt, gaat vaak een van de ouders minder werken en neemt het inkomen af. Als dan opeens de wasmachine kapotgaat, hebben sommige gezinnen als snel een probleem.”
Life-events en persoonlijkheidskenmerken
Daarnaast benoemt Jungmann dat schulden ook vaak ontstaan na een life-event. “Iemand raakt werkloos, wordt ziek of krijgt een kind. Na zo’n ingrijpende gebeurtenis kan een onzekere financiële situatie ontstaan.” Of je vervolgens in de schulden beland, is volgens Jungmann deels afhankelijk van persoonlijkheidskenmerken. “Iemand die van nature meer zelfregulatie heeft of nadenkt over de lange termijn, komt minder snel in de schulden dan iemand die meer moeite heeft om met verleidingen om te gaan en meer met de dag leeft.”
Impact
De impact van opgroeien in een gezin met schulden is volgens Jungmann enorm. “Mensen gaan meer met de dag leven, waardoor ook bij kinderen vaardigheden, zoals doelen stellen en daar een plan voor maken, zich minder goed ontwikkelen. Hetzelfde geldt voor emotie-regulatie: kun je bij een onvoldoende voor wiskunde denken ‘nieuwe ronde, nieuwe kansen’ of besluit je door de chronische stress dat je nooit meer wiskunde gaat leren. De ontwikkeling van deze vaardigheden is van grote betekenis, vooral in de eerste zes jaar van ons leven.”
Het hele artikel van NRC lees je hier.