Openbare les: Niet omdat het kan, maar omdat het moet

Schuldpreventie en vroegsignalering kunnen én moeten beter

Schuldpreventie en vroegsignalering zijn essentieel om financiële problematiek van Nederlandse huishoudens te voorkomen en aan te pakken. Om goede interventies te ontwikkelen is nog veel onderzoek nodig. Dat vormt de kern van het betoog van Tamara Madern, in haar lectorale rede. Een groot gemis binnen dit werkveld is het ontbreken van harde cijfers (Van Putten & Schoot-Uiterkamp 2017; Baan, Louwes & Oostveen 2016; In ’t Veld, Westerbeek & Winters 2016) en kennis en inzicht over oorzaken van schuldenproblematiek gelegen in het financiële gedrag van mensen. De afgelopen jaren is in diverse onderzoeken een basis gelegd. De tijd is volgens Tamara Madern dan ook rijp om daarop door te pakken en de ondersteuning te ontwikkelen die nodig is.

Schuldpreventie en vroegsignalering zijn de vierde onderzoekslijn van het lectoraat 

Voor het lectoraat Schulden en Incasso vormen met de komst van Tamara Madern als lector onderzoeken en projecten rond Schuldpreventie en Vroegsignalering een vierde inhoudelijke lijn. In deze lijn zal het lectoraat dan ook inzetten op de volgende drie aspecten:
• Er is nog steeds te weinig bekend over omvang en oorzaken van schuldenproblematiek. Door daar meer onderzoek naar te doen draagt het lectoraat bij aan betere aanpakken gericht op het voorkomen van schulden.
• Door een ingewikkelde samenleving met nadruk op financiële zelfredzaamheid komen Nederlandse huishoudens in de financiële problemen. Er wordt van verschillende kanten gepleit voor vereenvoudiging van de regelgeving. De vraag is echter: hoe en wat moet er dan anders? Wat kan er van een persoon verlangd worden? Ook is het van belang de context erbij te betrekken. Door hier onderzoek naar te doen wil het lectoraat met heldere aanbevelingen komen die het stelsel zo verlichten dat personen makkelijker hun weg weten te vinden en financieel gezond kunnen blijven.
• Er is te weinig bekend over de effectiviteit van interventies rondom schuldpreventie en de signalen en aanpak bij vroegsignalering. Door onderzoek te doen naar werkzame bestanddelen en bestaande interventies te evalueren, wil het lectoraat bijdragen aan effectievere aanpakken bij het voorkomen van schulden.

Dat vraagt van de praktijk dat men gegevens over de omvang van de schuldenproblematiek en het bereik van interventies gaat verzamelen, en tevens informatie over wie de schuldenaar is. Maar het vraagt ook om inzetten op evaluaties van interventies en doorontwikkeling van de interventies. Het vraagt van onderzoekers dat wetenschappelijke inzichten worden vertaald naar de praktijk en werkzame elementen worden onderscheiden.